Polskie szopki bożonarodzeniowe

Dla większości ludzi tajemnica Bożego Narodzenia jest niezrozumiała, dlatego też od wieków starano więc wyjaśnić tajemnicę Narodzenia przy pomocy wizualnych scenek – tworzono figurki Świętej Rodziny i umieszczano je w scenerii betlejemskiej. Pierwszym, który właśnie w ten sposób przedstawił misterium Bożego Narodzenia był św. Franciszek z Asyżu w 1223 roku. W tym okresie historii na cały świat zaczął rozprzestrzeniać się obyczaj przedstawiania momentu Narodzin Jezusa w formie przedstawień teatralnych, tzw. misteriów. Choć ten gatunek sztuk dramatycznych nie przetrwał próby czasu, do dziś żywa jest tradycja szopek bożonarodzeniowych.

Jedna z najsławniejszych i najbardziej pokaźnych szopek jest ta umieszczana na Placu Świętego Piotra w Watykanie. Możemy oglądać ją co roku w Wigilię Bożego Narodzenia tuż po północy podczas Pasterki watykańskiej. Zazwyczaj imituje ona rzeczywistą scenerię betlejemską. Znajdziemy tam figury Maryi, Jezusa i Świętego Józefa umieszczone w grocie skalnej. Niejednokrotnie umieszczane są tam również żywe zwierzęta, m.in. osły, barany, kozy, woły. Podobne szopki znaleźć możemy w wielu miejscach na świecie.

Tradycja szopek bożonarodzeniowych jest szczególnie rozpowszechniona w Polsce. Przed świętami niemalże we wszystkich kościołach katolickich ustawiana jest dekoracja starająca się przedstawić tajemnicę Narodzenia. Jednakże zazwyczaj jest ona adaptowana do warunków klimatycznych w naszym kraju – szopa zbudowana jest z drewna, przykryta strzechą i zasypana śniegiem, żłóbek odwiedzają górale ubrani w tradycyjne polskie stroje z terenów Podhala. Owa koloratura ma swój szczególny urok, jest próbą przybliżenia tego co niezrozumiałe. Szczególnie nasycone regionalną tradycją są szopki krakowskie, które kunsztownie zdobione przedstawiają dodatkowo obyczaje i historię Małopolski – symbole Krakowa, zawody rzemieślników i inne.

Również w naszym domu powinna znaleźć swoje miejsce szopka – może być niewielka i prosta, ale warto, aby została ona podstawiona pod choinką ozdobioną pięknymi dekoracjami na święta lub na wigilijnym stole.